Zadaniem bramy przeciwpożarowej jest odcięcie strefy zajętej ogniem od obszaru bezpiecznego, co ma zapobiegać szybkiemu rozprzestrzenianiu się pożaru w budynku, a tym samym ułatwiać ewakuację i przeprowadzenie akcji ratunkowo-gaśniczej. Bramy ppoż. powinny być zgodne z przepisami i normami, w tym między innymi w zakresie odporności ogniowej. W tym artykule wyjaśniamy, jakie wymagania powinna spełniać wysokiej jakości brama przeciwpożarowa.

Brama przeciwpożarowa zgodna z przepisami i normami

Bramy przeciwpożarowe podlegają przepisom prawa budowlanego, tj. Ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U 2025. poz. 418, z późn. zm.). Wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego dotyczące wyrobów budowlanych znajdziemy również w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225) oraz Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2023 poz. 822). Ponadto bramy przeciwpożarowe są wprowadzane do obrotu na podstawie Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011. W związku z czym muszą posiadać oznaczenie CE, a producent sporządza deklarację właściwości użytkowych, która zawiera najważniejsze informacje dotyczące produktu i jego właściwości.

Dobra brama przeciwpożarowa powinna posiadać atesty potwierdzające zgodność z normami. A oto najważniejsze normy dotyczące między innymi bram ppoż.

• PN-EN 13241-1+A2:2016-10 - norma określająca wymagania ogólne związane z bezpieczeństwem i eksploatacją bramy;
• PN-EN 16034:2014-11 - norma zawierająca wymagania w zakresie odporności ogniowej i dymoszczelności;
• PN-EN 1634-1:2014 - norma badania odporności ogniowej i dymoszczelności;
• PN-EN 13501-2:2016 - norma klasyfikująca budynki i wyroby budowlane według odporności ogniowej;
• PN-EN 12604+A1:2021-05 - norma określająca wymagania mechaniczne dotyczące bram obsługiwanych ręcznie;
• PN-EN 12453+A1:2022-05 - norma odnosząca się do bezpieczeństwa użytkowania bram z napędem;
• PN-EN 12424:2002 - norma dotycząca odporności na obciążenia wiatrem;
• PN-EN 12635+A1:2010 - norma określająca, jakie informacje powinny być dostarczone przez producenta w celu zapewnienia bezpieczeństwa montażu, eksploatacji i konserwacji bramy.

Klasa odporności ogniowej bramy przeciwpożarowej

Każda brama przeciwpożarowa ma określoną klasę odporności ogniowej, która podaje czas, w jakim brama zachowa swoje właściwości podczas pożaru. Na przykład brama klasy EI 120 zapewnia szczelność ogniową (E) oraz izolacyjność ogniową (I) przez 120 minut. Oznacza to, że brama może zapobiegać przenikaniu płomieni do strefy bezpieczeństwa oraz ograniczać nagrzewanie się drugiej strony bramy przez 2 godziny. Brama przeciwpożarowa klasy EI 60 również zapewnia podobną ochronę, jednak tylko przez 60 minut. Wymaganą klasę odporności ogniowej drzwi przeciwpożarowych lub innych zamknięć przeciwpożarowych (np. bram) określa tabela zamieszczona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury:

Bramy przeciwpożarowe dymoszczelne

Niektóre bramy przeciwpożarowe chronią nie tylko przed ogniem, ale również przed rozprzestrzenianiem się dymu, spełniając wymóg dymoszczelności (S) zgodnie z normą PN-EN 13501-2:2016. Dymoszczelność oznacza zdolność do blokowania gazów pożarowych po jednej stronie przegrody. Warto jednak mieć na uwadze, że nie każda brama zapewnia taki sam poziom ochrony. Na przykład brama przeciwpożarowa wykonana w standardzie Sa zapobiega przenikaniu tzw. zimnego dymu w temperaturze do 20°C przy różnicy ciśnień 25 Pa. Natomiast dymoszczelność S200 oznacza, że brama ogranicza rozprzestrzenianie się dymu w warunkach wysokiej temperatury (do 200°C). Warto jednak pamiętać, że dymoszczelność bramy przeciwpożarowej zależy nie tylko od wykonania bramy, ale również od szczelności montażu.

Dobra brama przeciwpożarowa, czyli jaka?

Brama przeciwpożarowa musi spełniać podstawowe wymagania prawne. Zgodnie z Warunkami Technicznymi brama przeciwpożarowa musi zamykać się samoczynnie w razie pożaru, a bramy zamontowane na drogach ewakuacyjnych muszą być wyposażone w drzwi otwierane ręcznie (dopuszcza się również możliwość zainstalowania drzwi w bezpośrednim sąsiedztwie bramy). Jednak dobra brama przeciwpożarowa powinna również spełniać również inne wymagania związane z funkcjonalnością i bezpieczeństwem. Chodzi tutaj między innymi o zdolność do zachowania wymiarów pomimo działania niekorzystnych czynników, a także wysoką trwałość i wytrzymałość mechaniczną. W przypadku bram zewnętrznych ważnym aspektem będzie wodoszczelność i odporność na obciążenia wiatrem.

Brama przeciwpożarowa powinna zapewniać również wygodną obsługę oraz krótki czas reakcji na zagrożenie. Bardzo ważne jest również, aby konstrukcja bramy minimalizowała ryzyko zgniecenia, wciągnięcia, uderzenia, cięcia oraz innych wypadków. Warto mieć tutaj na uwadze, że bramy przeciwpożarowe mogą być otwierane ręcznie lub automatycznie, przy czym bramy z elektrycznym napędem są zalecane zwłaszcza w przypadku wielkogabarytowych otworów. Nowoczesne bramy przeciwpożarowe mogą współpracować z czujnikami dymu, systemami oddymiania, centralami sterującymi, a także z kompleksowymi systemami zarządzania budynkiem (BMS).

Artykuł został zweryfikowany pod kątem merytorycznym przez dystrybutora bram przeciwpożarowych - firmę TEXO z Krakowa.