31 października 2013 r. to dzień, który odmienił losy jednej z najbardziej spektakularnych pod względem historycznym i militarnym budowli Europy – Twierdzy Modlin. Tego dnia spółka Konkret SA oraz Agencja Mienia Wojskowego podpisały akt notarialny, przekazujący własność Twierdzy poznańskiemu inwestorowi. Już wkrótce część obiektu udostępniona zostanie w celach rekreacyjnych, a następnie tworzona będzie nowoczesna przestrzeń miejska według koncepcji smart city.

Akt notarialny podpisali: Wiesław Jan Prusiecki, prezes spółki Konkret SA oraz delegowany przez prezesa Agencji Mienia Wojskowego, Krzysztofa Michalskiego, zastępca dyrektora odpowiedzialny za zagospodarowanie nieruchomości. O sprzedaży 58 hektarów terenu wraz z zabytkowymi zabudowaniami Twierdzy Modlin przesądził otwarty przetarg, który został rozstrzygnięty w sierpniu tego roku. Inwestor nabył nieruchomość za kwotę 35 mln zł z 50% bonifikatą, co stanowi zaledwie ułamek całkowitych kosztów planowanej inwestycji. Szacowany nakład na odbudowę obiektu to około miliard złotych na przestrzeni 6-10 lat.

Jesteśmy zadowoleni, że dzięki pozytywnemu rozstrzygnięciu przetargu i podpisaniu aktu notarialnego Twierdza Modlin ma szansę na nowe, lepsze życie. Trzeba z radością stwierdzić, że funkcja koszarowa odchodzi już w zapomnienie. Dziś nie potrzeba nam takiej ilości wojsk i fortec. Potrzeba nam pomysłowo zaadaptowanych miejsc i przestrzeni, gdzie można nie tylko przyjemnie spędzać czas, ale też uczyć się czy robić interesy –  podsumowuje Krzysztof Michalski, prezes AMW.

Jak podkreśla inwestor, by zaangażować się w rewitalizację obiektu takiej skali, trzeba umieć marzyć, nie tracąc z oczu perspektywy biznesowej. Grupa Konkret planuje wdrożyć na terenie Twierdzy Modlin koncepcję smart city – nowoczesnego i funkcjonalnego miasta. Ma być ono zaprojektowane w oparciu model „work, live, educate and play”, który zakłada zastosowanie wysokich technologii w celu wykorzystania kapitału społecznego mieszkańców oraz ochrony historycznej zabudowy i środowiska naturalnego.

Patrząc na Twierdzę, widzę przede wszystkim ogromny potencjał tego miejsca, możliwości i szanse, jakie wynikają z jego historii. Chcemy, by obiekt ten był stopniowo przywracany ludziom – początkowo w formie terenów rekreacyjnych i zabezpieczonych obiektów historycznych, później w formie idealnego miejsca do życia, pracy i zabawy. – mówi Wiesław Jan Prusiecki, prezes Grupy Konkret.

Priorytetem w trakcie rewitalizacji Twierdzy będzie ochrona substancji historycznej tego miejsca. Plany pierwszych działań obejmują szeroko zakrojone prace konserwatorskie oraz inwentaryzację.  Na ten cel inwestor zabezpieczył już kwotę 48 mln zł. W kolejnych etapach Konkret położy nacisk na promocję kulturowego i społecznego potencjału Twierdzy Modlin. Prowadzone będą prace, mające na celu powołanie wirtualnego centrum kultury - digital open air museum - zbioru wszystkich materiałów audiowizualnych dotyczących Twierdzy. Cyfryzacja zebranych dokumentów oraz zdjęć pozwoli na zdalne zwiedzanie obiektów historycznych.

Projekt wirtualnego centrum kultury stanie się istotnym elementem adaptacji „żywego pomnika historii” na cele kulturalne. Twierdza Modlin stanie się ważnym ośrodkiem animowania, propagowania i realizacji wydarzeń artystycznych. Zapewnienie obiektowi dodatkowej funkcji kulturalnej podniesie rangę regionu i kraju, oferując rzeszom artystów, amatorów i profesjonalistów niesamowitą scenerię dla prezentacji swoich dokonań. Publiczności da natomiast okazję bliskiego kontaktu ze sztuką i historią.

Najbliższe prace na terenie Twierdzy Modlin:

W celu zabezpieczenia zabytkowych obiektów Grupa Konkret w pierwszej kolejności dokona niezbędnych napraw w poszyciu dachu oraz zagwarantuje jego odpowiednie odwodnienie. Prace obejmą ponadto wymianę stolarki okiennej i drzwiowej.

Wśród priorytetów znajduje się również uformowanie nowych wałów oraz utwardzenie już istniejących tak, by zagwarantować dostęp do Twierdzy wszystkim zwiedzającym. Jednym z istotnych punktów planu poznańskiego inwestora jest bowiem rewitalizacja terenów zielonych i rekreacyjnych, aby wkrótce mogły służyć one turystom i okolicznym mieszkańcom.

W kolejnych etapach Grupa Konkret planuje położyć większy nacisk na promocję kulturowego i społecznego potencjału Twierdzy Modlin. Już teraz prowadzone są rozmowy z urzędami, organizacjami turystycznymi, stowarzyszeniami działającymi wokół twierdzy oraz potencjalnymi organizatorami przedsięwzięć kulturalnych – tak, aby zaoferować przyszłym partnerom Twierdzy współudział w tworzeniu wizji tego niezwykłego miejsca.

Zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi firma Konkret SA, jako nowy właściciel Twierdzy Modlin, zobowiązana jest do:

1. Zachowania:

• historycznego układu przestrzennego,
• historycznych budowli murowanych z elewacjami, bryłą, gabarytami i ich pierwotną konstrukcją,
• budowli ziemnych o charakterze historycznym,
• historycznych dróg komunikacyjnych, ich nawierzchni oraz komunikacyjnego charakteru bram i potern,
• zieleni historycznej,
• małej architektury oraz innych form zagospodarowania terenu.
2. Zabezpieczenia i utrzymania w jak najlepszym stanie elementów zabytku oraz prowadzenia odpowiednich prac konserwatorskich, restauratorskich oraz robót budowlanych.
3. Udostępnienia cytadeli dla odwiedzających – jej teren powinien być ogólnodostępny.
4. Opracowania, przy współpracy z konserwatorem i na podstawie jego zaleceń, programu zagospodarowania nieruchomości.
5. Rozpoczęcia prac zabezpieczająco-konserwatorskich, w ciągu 18 miesięcy od daty nabycia,
w przypadku zabytkowych budowli murowanych oraz uruchomienia robót budowlano-konserwatorskich w ciągu 3 lat.

Zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi nowy właściciel Twierdzy może:

1. Zaadaptować koszary na cele mieszkalne, hotelowe, usługowe, kulturalne, turystyczne (niemożliwe jest jednak ich przeznaczenie wyłącznie na funkcje mieszkaniowe),
2. Budynki bram, prochowni, schronów i podwalni przeznaczyć na funkcje kulturalne, obsługę ruchu turystycznego, gastronomii oraz rekreacji,
3. Wykorzystać teren ziemnych fortyfikacji, stoki, tarasy oraz dziedzińce pod zieleń urządzoną oraz cele rekreacyjne, sportowe czy ścieżki dydaktyczno-wystawiennicze niekolidujące
z układem Twierdzy,
4. Wprowadzić nową zabudowę w miejscu nieistniejących już budowli o charakterze historycznym lub ich części,
5. Odtworzyć mosty oraz wybudować parkingi i dojazdy,
6. Postawić nowe budowle w obrębie dziedzińca koszar obronnych we wskazanych przez konserwatora miejscach,
7. Wprowadzić ujednolicone formy małej architektury,
8. Zlikwidować lub przekształcić wtórne elementy konstrukcji i elewacji  oraz zmienić historyczne podziały wnętrz w budynku koszarów ze względów bezpieczeństwa i użytkowych.