Blisko 78% ekspertów rynku nieruchomości uważa słabą ochronę właścicieli za najpoważniejszą barierę na rynku najmu w Polsce. Ponad 83% wskazuje, że najemców najmocniej uderzają wysokie koszty najmu i opłat. W ciągu zaledwie kwartału podwoił się też odsetek wskazań na niejasne i niestabilne przepisy - z 23% do ponad 46%. Tak wygląda rynek, na którym mieszkają miliony Polaków i o którym wciąż wiemy zbyt mało. Odpowiedzią na ten deficyt danych, standardów i zaufania jest Instytut Rynku Najmu (IRN) - niezależna fundacja badawcza, która dostarczy wszystkim uczestnikom rynku to, czego dotąd brakowało: dane, wskaźniki i wspólne standardy bezpiecznego najmu.

Polski rynek najmu dynamicznie rośnie, ale wciąż opiera się na rozproszonych informacjach, niepisanych zasadach i ograniczonym zaufaniu. Skalę tego deficytu pokazuje najnowsze badanie koniunktury IRN: poprawę sytuacji na rynku dostrzega 27% ekspertów, a zaledwie 13% właścicieli mieszkań. Ten sam rynek, oglądany z dwóch perspektyw, wygląda zupełnie inaczej. W krajach Europy Zachodniej najem to równorzędna alternatywa dla własności - stabilizuje ceny i wspiera mobilność zawodową. W Polsce, gdzie zdecydowana większość osób mieszka „na swoim”, najem dopiero dojrzewa i potrzebuje wspólnego punktu odniesienia. Tę rolę bierze na siebie IRN, tworząc standardy, dobre praktyki, wskaźniki rynku najmu oraz narzędzia analityczne, które pozwolą podejmować decyzje oparte na faktach.

– Żeby rynek najmu w Polsce mógł dojrzeć, potrzebujemy rzetelnych danych zamiast anegdot, standardów zamiast chaosu oraz regulacji napisanych ze znajomością realiów. Nasze badanie nie zostawia złudzeń: w ciągu jednego kwartału wskazania dotyczące niejasnych i niestabilnych przepisów podwoiły się – z 23% do ponad 46%. Kiedy niemal co drugi ekspert mówi o chaosie regulacyjnym, rynek nie potrzebuje kolejnych opinii, tylko instytucji, która ma wiedzę. Dlatego powstał IRN - źródło danych, standardów i metodologii rynku najmu – mówi Arkadiusz Derkacz, współzałożyciel i główny ekonomista Instytutu Rynku Najmu.

Flagowym projektem Instytutu jest badanie koniunktury rynku najmu mieszkań - kwartalny pomiar realizowany według autorskiej metodologii, analogicznej do badań koniunktury Głównego Urzędu Statystycznego. Dzięki połączeniu perspektyw ekspertów rynku nieruchomości i właścicieli mieszkań badanie pokazuje, w jakiej kondycji jest rynek najmu i dokąd zmierza. Wyniki, wraz z praktycznymi wnioskami dla uczestników rynku i twórców polityki mieszkaniowej, ukazują się na stronie instytutu w cyklicznym informatorze przygotowywanym przez zespół analityków IRN. Równolegle Instytut rozwija projekt standardów najmu - zweryfikowane wzory umów i kodeks dobrych praktyk, które mają stać się fundamentem profesjonalizacji rynku. Dopełnieniem tych działań są raporty, analizy i prognozy oraz edukacja podnosząca świadomość prawną i ekonomiczną wynajmujących i najemców.

– Interesy właściciela i najemcy nie są przeciwstawne, choć często tak się je przedstawia. Dziś niepewność odczuwają obie strony: blisko 78% ekspertów wskazuje na słabą ochronę właścicieli, a ponad 83% - na zbyt wysokie koszty najmu po stronie najemców. Jednocześnie, wysokie koszty utrzymania mieszkań stanowią przeszkodę dla ponad 49% właścicieli. To nie konflikt, tylko wspólny deficyt bezpieczeństwa. Chcemy, aby twarde dane przekładały się na praktykę: lepsze umowy, rzetelną weryfikację, mniej ryzyka i więcej zaufania – komentuje Filip Dykas, prezes fundacji Instytut Rynku Najmu.

Najnowsze wyniki badania koniunktury pokazują, że napięcia na rynku mogą narastać. Odsetek ekspertów obserwujących pogorszenie sytuacji finansowej najemców wzrósł w ciągu kwartału z 17% do blisko 35%. Coraz mocniej doskwiera też niepewność dochodów i kosztów życia - wskazuje ją już ponad 47% badanych, wobec niespełna 32% kwartał wcześniej. Do tego dochodzą wysokie opłaty początkowe - kaucje i prowizje - wymieniane przez ponad 67% ankietowanych. Wszystkie te sygnały pogłębiają lukę zaufania, która jest punktem wyjścia dla prac IRN. Jesienią Instytut przedstawi raport dotyczący regulacji rynku najmu wraz z rekomendacjami opartymi na danych.