Trwająca w Ukrainie wojna może przyczynić się do wstrzymania części inwestycji w regionie Europy Środkowo-Wschodniej
Rynek najmu instytucjonalnego (PRS) w Polsce rozwija się już od dekady. Mimo to sektor ten nadal znajduje się we wczesnej fazie rozwoju. Prekursorem na rynku był państwowy Fundusz Mieszkań na Wynajem, który jako pierwszy nabył budynek mieszkalny w Poznaniu i rozpoczął działalność w 2015 roku.
Po kilkumiesięcznym zastoju związanym z pandemią, kiedy to inwestorzy wstrzymywali się z wydatkami oraz decyzjami o ekspansji i rozbudowywaniu portfolio, nadszedł moment zwiększonej aktywności na rynku gruntów inwestycyjnych.
Pod względem podaży liderami rynku w 2023 roku były województwa mazowieckie (6,3 mln mkw.), śląskie (5,5 mln mkw.) i łódzkie (4,5 mln mkw.). Mazowieckie i śląskie dominują na rynku także pod względem nowej podaży – dostarczono tu odpowiednio 690 i 590 tys. mkw. Zaraz za nimi znajduje się woj. lubuskie z 437 tys. mkw. nowej powierzchni.
Rok 2019 był dla rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce pod wieloma względami rekordowy: odnotowaliśmy blisko 150 transakcji (w porównaniu do 100 w 2018), których wartość osiągnęła 7,7 miliarda euro (w 2018: 7,2 mld euro). 2020 może być jeszcze lepszy – szacujemy dalszy wzrost płynności. Jest to związane z napływem kapitału inwestycyjnego spoza Europy, przede wszystkim z Bliskiego i Dalekiego Wschodu oraz Ameryki Północnej, o zróżnicowanym profilu ryzyka – od core/core+ (Korea Południowa, Chiny, potencjalnie Japonia, Kanada, Australia, Izrael) do value-add (Singapur, Filipiny, Malezja, ale również Kanada i Izrael). Pojawią się też nowi inwestorzy z Europy Środkowo-Wschodniej, przede wszystkim z Czech, Węgier i ze Słowacji, którzy będą zwiększać swoje zaangażowanie w Polsce.
Panattoni, lider rynku powierzchni przemysłowych w Europie, aktywnie działa w ramach City Logistics Kraków I. Do obiektu wprowadzili się kolejni najemcy - FM Logistics, który korzysta z narożnego cross-docka oraz Raven – dystrybutor artykułów sportowych. Inwestycja typu brownfield pozwoliła odzyskać dla biznesu kolejne tereny w granicach stolicy małopolski i jednocześnie je zrewitalizować oraz podwyższyć ich wartość ekologiczną.
W 2023 roku odnotowano rekordowe wzrosty opłat eksploatacyjnych w budynkach biurowych w stosunku do lat ubiegłych – na rynku warszawskim ceny osiągnęły poziom nawet 45 PLN miesięcznie za metr kwadratowy.
W ostatnich latach daje się zaobserwować wyraźną zmianę preferencji wśród przedstawicieli młodego pokolenia, którzy decydują się na zakup swojego pierwszego mieszkania. Jeszcze do niedawna przeważającymi czynnikami była lokalizacja, metraż i atrakcyjna cena. Obecnie coraz częściej na pierwszy plan wysuwają się dostępne w budynkach technologie, ekologia oraz oferta funkcji dodatkowych.
Globalny rynek nieruchomości, jeden z głównych emitentów gazów cieplarniach, powinien w ciągu niespełna trzech dekad stać się zero-emisyjny. Szacuje się, że w 2050 roku na świecie nadal będzie funkcjonować aż 80% budynków, z których korzystamy już dziś, a to najlepiej pokazuje skalę wyzwania.
Lublin to jedno z najatrakcyjniejszych miast dla biznesu w Polsce pod względem lokalizacji dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Koszty operacyjne oraz zatrudnienia w Lublinie są niższe o 20-30% niż w Polsce Centralnej i Zachodniej. Miasto jest centrum Lubelskiego Obszaru Metropolitarnego, liczącego ponad 600 tys. mieszkańców, z czego około 339 tys. to mieszkańcy Lublina. Przekłada się to na wysoki potencjał kapitału ludzkiego, tak ważnego dla rozwoju firm.
Na krakowskim rynku biurowym popyt od kilku lat utrzymuje się na najwyższym poziomie wśród miast regionalnych – w 2021 r. najemcy podpisali umowy na blisko 160 tys. m2. W strukturze popytu dominowały relokacje i nowe umowy, których udział w porównaniu do 2020 r. wzrósł o blisko 15%.
Spowolnienie na rynku transakcji inwestycyjnych w sektorze nieruchomości komercyjnych, które możemy obserwować, zarówno w Polsce, jak i w skali globalnej to przede wszystkim efekt zacieśniania polityki monetarnej na świecie. Ta strategia uderza głównie w międzynarodowych graczy, ale nie inwestorów private equity. Być może to świetny moment, by doszło do przewartościowania systemu finansowania w sektorze nieruchomości w Polsce i najlepszy czas byśmy w końcu wprowadzili REIT-y, które świetnie funkcjonują w Czechach czy krajach strefy bałtyckiej.
Gdy mowa o rencie dożywotniej, wypłacanej seniorowi w zamian za przekazanie prawa własności do nieruchomości, mowa również o służebności osobistej, która gwarantuje, że senior będzie mógł zamieszkiwać w swoim domu, aż do śmierci. Czym jest służebność osobista?
Grupa ROBYG otrzymała prawomocne pozwolenie na budowę inwestycji w warszawskich Włochach – przy ul. Jutrzenki 92. W ofercie jest 89 mieszkań 1,2,3 i 4-pokojowych. funkcjonalnych i łatwych w aranżacji, w wysokim standardzie, z podziemnymi garażami. Każde mieszkanie będzie miało własny ogródek lub balkon. Do wszystkich lokali zostanie doprowadzona instalacja światłowodowa, wszystkie zostaną też wyposażone bez dodatkowych opłat w system Smart House by Keemple.
Międzynarodowa firma doradcza Cushman & Wakefield opublikowała raport podsumowujący pierwszy kwartał br. na największych rynkach biurowych w Polsce. Wynika z niego, że w ujęciu rocznym nowa podaż wzrosła o 60%, natomiast wskaźnik pustostanów podniósł się o 1,7 pp. Jakie inne wnioski płyną z raportu?