Jak będą wyglądać biura, gdy skończy się pandemia? Na warszawskim rynku biur, po pięciu kwartałach kryzysu zdrowotnego, pytanie to wciąż pozostaje bez jednoznacznej odpowiedzi. Z jednej strony utrzymująca się ostrożność w podejmowaniu decyzji i wyczekiwanie na rozwój sytuacji obserwowane od kilku kwartałów, z drugiej widoczna elastyczność wynajmujących, duże nadzieje związane z wysokim poziomem zaszczepienia w stolicy, odmrożenie procesów leasingowych i zdecydowanie rosnąca potrzeba oraz chęć powrotu do pracy w biurach.
Pod względem podaży liderami rynku w 2023 roku były województwa mazowieckie (6,3 mln mkw.), śląskie (5,5 mln mkw.) i łódzkie (4,5 mln mkw.). Mazowieckie i śląskie dominują na rynku także pod względem nowej podaży – dostarczono tu odpowiednio 690 i 590 tys. mkw. Zaraz za nimi znajduje się woj. lubuskie z 437 tys. mkw. nowej powierzchni.
W 2023 roku biura będą droższe, a ich dostępność w topowych lokalizacjach największych miast mniejsza
Od ponad roku obserwujemy wśród mniejszych firm rosnące zainteresowanie najmem powierzchni biurowej w realizowanych przez nas nowych, warszawskich projektach biurowych. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się SKYSAWA zlokalizowana w jednym w najznakomitszych punktów Centralnego Obszaru Biznesu, tuż przy Rondzie ONZ.
Właściciele nieruchomości i inwestorzy coraz częściej ubiegają się o certyfikaty potwierdzające spełnianie warunków zrównoważonego rozwoju dla swoich budynków. Takie kroki przynoszą realne korzyści. Nieruchomość biurowa z certyfikatem w Warszawie oznacza o 8,5 proc. wyższy zysk z czynszów – wskazuje raport CBRE „Is Sustainability Certification in Real Estate Worth it?”. Certyfikacja staje się standardem rynkowym w Europie. A nasz kraj ma w tej kwestii silną przewagę. Polskie miasta znajdują się czołówce pod kątem udziału certyfikowanej powierzchni w całej podaży.
Popyt na magazyny spadł o 37%. Nie grozi im jednak likwidacja, bo wolne miejsce zajmuje produkcja
W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2020 r. na rynku nowoczesnych powierzchni biurowych w Polsce deweloperzy dostarczyli ponad 530 000 m2 305 000 m2 przypadło w udziale ośmiu głównym rynkom regionalnym (Kraków, Wrocław, Trójmiasto, Poznań, Łódź, Katowice, Lublin i Szczecin), z kolei w Warszawie w tym czasie oddano do użytku 231 600 m2.
W 2023 roku powierzchnia biurowa w regionie Europy Środkowo-Wschodniej wzrosła o 480 000 mkw., czyli o ponad 30% mniej niż w 2022 roku. Ze względu na spowolnienie gospodarcze po pandemii, niektóre rynki, takie jak Warszawa i Budapeszt, odnotowały gwałtowny spadek nowej podaży w porównaniu do 2022 roku. Pogarszające się warunki ekonomiczne, presja budżetowa po stronie najemców i wysokie koszty finansowania sprawiły, że wielu deweloperów zrewidowało swoje plany na lata 2024-25. W rezultacie wszystkie rynki będą musiały zmierzyć się ze znacznie niższym poziomem nowej podaży. Eksperci JLL, we współpracy z iO Partners, przedstawiają analizę trendów obserwowanych na rynku biurowym w Polsce na tle krajów regionu Europy Środkowo-Wschodniej.
Według raportu „Office Occupier – Rynek biurowy w Łodzi” firmy doradczej Cresa Polska, wolumen transakcji w pierwszym kwartale 2021 roku wyniósł 2.300 m2 i był mniejszy aż o 93,5% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Najwięcej powierzchni wynajęto w ramach renegocjacji (65%), natomiast pozostałe 35% przypadło na nowe umowy najmu.
Ponad milion metrów kwadratowych powierzchni magazynowo-przemysłowych przekazała Grupa Antczak klientom w latach 2019–2023. W ostatnich pięciu latach Grupa realizowała projekty jako generalny wykonawca we współpracy z wiodącymi deweloperami, operatorami powierzchni logistycznych i handlowych oraz firmami produkcyjnymi.
Panattoni, najaktywniejszy deweloper nieruchomości przemysłowych na świecie, rusza z rozbudową swojej największej inwestycji na Dolnym Śląsku – Wrocław Campus – w ramach której dostarczył dotychczas 185 000 m kw. Deweloper właśnie rozpoczął realizację hali o powierzchni 30 000 m kw. Po jej ukończeniu w I kw. 2024 r. zaplanowana jest budowa kolejnych 130 000 m kw. Wartość dwóch nowych obiektów wyniesie 116 mln euro.
Matexi Polska przechodzi do kolejnej fazy budowy projektu „XYZ Place”, zlokalizowanego na styku Włoch i Mokotowa. W ramach realizowanego pierwszego etapu warszawska inwestycja dostarczy łącznie 144 mieszkania o metrażach od 28 do 88 mkw. W sprzedaży dostępnych jest jeszcze około połowa lokali. Zakończenie budowy i rozpoczęcie przekazywania kluczy właścicielom planowane jest w ostatnim kwartale tego roku.
Warszawska inwestycja Modern Mokotów, w której za realizację segmentu mieszkaniowego odpowiada Archicom, wkracza w kolejny etap. Deweloper zawarł umowę przedwstępną na zakup dodatkowego, sąsiedniego gruntu, który dopełni przestrzeń pomiędzy ulicami Postępu, Domaniewską, Wołoską i Marynarską. Transakcja stanowi kolejny krok mający na celu zmianę biurowego kwartału w kompletną, wielofunkcyjną dzielnicę żyjącą 24 godziny na dobę.
Na koniec września 2023 roku zasoby rynku magazynowego wyniosły 31,1 mln m kw., powiększając się w ciągu roku o 13,4%. Mimo to, zarówno deweloperzy w przypadku nowej podaży, jak i najemcy w ramach popytu odnotowali gorsze wyniki względem poprzednich badanych okresów.
Podsumowanie III kwartału 2020 roku na rynku biurowym nie zostawia już żadnych złudzeń, że pandemia miałaby ominąć rynek nieruchomości.